سرخط خبرها
خانه / دسته‌بندی نشده / آشنایی با دانشگاه تهران

آشنایی با دانشگاه تهران

آشنایی با دانشگاه تهران

%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%872 آشنایی با دانشگاه تهران

تاریخچه

افتخارات عظیم و باشکوه تاریخ تمدن و فرهنگ ایران زمینو بیانگر وجود مراکز دانشو معارفو مطالعه و تحقیق در انواع علوم بوده است . مراکز برجسته علمی همچون مدرسه نصیبین و دانشگاه جندی‌شاپور در ایالت خوزستان که در سـال پانصد و سی میلادی به فرمان خسرو انوشیروان تاسیس یافت و تا وقت عباسیان دوام داشتو دلیل ی به رایـن مدعاست . همین طور تحقیق گران دوره اسلامی همچون: ابن سیناو زکریای رازیو ابوریحان بیرونی و… در ارتقای اندیشه و تعالی مدارج سیر و سلوک جامعه بشری در سطح جهان شناخته‌شده می باشند . از زمان صفویه انتقال اصول علوم و معارف جدید از اروپا شروع شدو تا ایـن که اولین مدرسه جدید در سـال ۱۲۱۲ در ارومیه شروع به کار کرد.

اندیشه ایجاد مرکزی برای آموزش عالی در ایران و به تعبیر دیگـر دانشگاهو نخستین بـار با تاسیس دارالفنون در سـال ۱۲۳۰ ه. ش. با رشته‌های مهندسیو داروسازیو طب و جراحیو توپخانهو پیاده نظامو سواره‌نظام و معدن شناسی به همت میرزا تقی خان امیرکبیر عملی گردید. دارالفنون گرچه گسترش نیافت اما تجربه مغتنمی پیش روی کسانی که در آرزوی آشنایی ایرانیان با دانش‌های جدید و پیشرفت‌های اروپائیان در صنعتو اقتصادو سیاست و… بوده‌اندو قرار داد. با عطف به ایـن تجربه در سـال ۱۳۰۷ ه. ش دکتر محمود حسابی توصیه راه اندازی مرکزی کامل همه یا اکثرا دانش‌ها را با وزیر زمان فرهنگو دکتر علی اصغر حکمتو در بین نهاد.

در بهمن‌ماه سـال ۱۳۱۲ شمسیو جلسه هیات دولت زمان تشکیل و در آن در زمینه آبادی تهران و قشنگی و شکوه ابنیهو عمارات و کاخ‌های زیبای آن سخن به بین آمد. مرحوم فروغی که در آن روز ریاست وزراء را برعهده داشت از یک سو و دیگـر وزیران از طرف دیگـر زبان به تحسین و تمجید شهر گشودند و بعضی از آنان برای جلب رضایت شاه در ایـن مقالو عنان از کف بدادند اما در ایـن بین مرحوم علی اصغر حکمتو کفیل وزارت معارفو بی آنکه پیشرفته ای پایتخت را نادیده انگارد با لحنی محتاطانه چنین بیان کرد: «اما که در آبادی و عظمت پایتخت شکی نیست» ولی تنها نقص آشکار آن ایـن ست که «انیورسته» ندارد و حیف است که در ایـن شهر نوین از ایـن حیث از دیگـر بلاد بزرگ عالمو واپس ماند». ایـن سخنان ارزشمند اثر خود را برجای نهاد و بی درنگ مقبول همگان افتاد. از ایـن رو آنان با تخصیص بودجه اولیه‌ای به میزان ۲۵۰,۰۰۰ تومان به وزارت معارف اجازه دادند تا زمین مناسبی برای تاسیس دانشگاه بیابد و ساختمان آن‌را در اسرع زمان پدید آورد. علی اصغر حکمت بی درنگ دست به کار شد و جستجو برای محل یابی مناسب دانشگاه را با کمک و مشاوره آندره گدارو معمار چیره‌دست فرانسوی که در آن روزگار به عنوان مهندس در خدمت وزارت معارف بود شروع کرد. آنان بعد از جستجوی بسیار در بین ابنیهو باغ‌ها و زمین‌های زیاد آن روز اطراف تهران باغ جلالیه را برای احداث دانشگاه برگزیدند. در همین حال برخلاف امروز که پیدا کردن زمین مناسب در شهر تهران برای ایجاد دانشگاهی عظیم تقریباً ناممکن است و در آن روزها زمین‌های زیادی وجود داشت که صاحبان آنها نه تنها درفشیوه آنها امساکی نداشتند بلکه برای واگذاری به چنین مؤسساتی که مسلماً سود کلانی به دنبال داشتو سر و دست می‌شکستند. از همین رو بود که گروهی از مالکین اراضی بهجت آباد با سوءاستفاده‌هایی نظـر وزیر مالیه زمان را جلب کـرده بودند که زمین‌های آنها را برای تاسیس دانشگاه خریداری نمایـد . در حالی که به نظـر موسیو گدار عرصه آن زمین‌ها تنگ و موقعیت آنها سیل گیر بود و برای تاسیس دانشگاه به هیچ روی مناسب نبود. با ایـن همه مرحوم داور رجحان در جلسه هیات دولت به‌سختی بر خرید اراضی بهجت آباد پای فشرد و نظـر بیشتر اعضاء را جلب کـرده و سرانجام دولتیانو بهجت آباد را برگزیدند. در همین حال که علی اصغر حکمت دل‌شکسته و ناامید ناظر ماجرا بودو رضاشاه وارد شد و بعد از اطلاع از موضوع با قلدری ویِژه خود اوضاع را برهم زد و بیان کرد: «باغ جلالیه را برگزینید. بهجت آباد ابداً مناسب نیست عرصه آن کم و اراضی آن سیل گیر است . دولتیان در مساوی ایـن سخنان قاطعو زبان در کام کشیدند و امیزانی دم برنیاورد.

باغ جلالیه در شمال تهران آن روز ما بین قریه امیرآباد و خندق شمالی تهران قرار داشت. ایـن باغ زیبا که پوشیده از درختان کهنسـال مثمر و غیر مثمر بودو در حدود ۱۳۰۰. ق در واپسین سـال ‌های حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار به فرمان شاهزاده‌ای به نام جلال الدوله بنا یافته و در آن روز در مالکیت تاجری ترک به نام حاج رحیم آقای اتحادیه تبریزی بود. به هر حال باغ جلالیه از قرار متری ۵ ریال و جمعاً به مبلغ ۱۰۰,۰۰۰ (صد هزار) تومان از ایـن تثواب خریداری شد و موسیو گدار به‌سرعت مامور معین حدودو نرده گذاریو طراحی و اجرای عملیات ساختمانی در آن شد. در همین حال پانزدهم بهمن‌ماه۱۳۱۳. ش لوح یادبود تاسیس دانشگاه با بودن مقامات دولتی در مکانی که اکنون پلکان جنوبی دانشکده پزشکی است در دل خاک به امانت گذاشته شد.

طراحی پردیس دانشگاه را همـان معمار فرانسوی بر عهده گرفت. وی نخست طرح خیابان‌های اطراف و داخل دانشگاه را ارائه کرد و بعد از تایید در پانزدهم بهمن ۱۳۱۳و عملیات اجرایی با کاشت نهال‌های درختان سایه گستر و باشکوه چنار در کنار خیابان‌ها شروع شد.

تاسیس دانشگاه تهران که با شروع آشنایی جدی ایرانیان با مغرب زمین مقارن افتاده بود ایـن دانشگاه را به بستر بنیادی رابطه با تمدن مغرب زمین و علوم جدید تبدیل کرد. از شروع کار ‌های آموزشی دانشگاه تهرانو تاکنونو همواره اشخاص مناسب و شخصیت‌های برجسته و چهره‌های صاحب‌نامی در آن به تدریس یا تحصیل پرداخته‌اند که در ایـن جا با صرف‌نظـر از اسامی فعالان کنونی در عرصه‌های سیاستو اجتماعو علم و هنرو تنها به نام چند تن از درگذشتگان اشاره می‌شود.

استاد جلال‌الدین هماییو عبدالعظیم قریبو بدیع‌الوقت فروزانفرو پروفسور محمود حسابیو استاد علی اکبر دهخداو دکتر محمد معینو مهندس مهدی بازرگانو شهید دکتر مصطفی چمرانو دکتر یداله سحابیو شهید دکتر محمد مفتحو استاد شهید مرتضی مطهریو دکتر عبدالحسین زرین کوبو دکتر کریم ساعیو دکتر احمد حامی و….

پردیس دانشگاه تهران که از جنوب به خیابان انقلابو از شمال به خیابان پور سینا و از شرق و غرب به ترتیب به خیابان‌های قدس و ۱۶ آذر محدوداست در سـال ۱۳۱۳ ه. ش در مساحتی به وسعت ۲۱ هکتار تاسیس شد. در ایـن مجموعه ساختمان دانشکده‌های

هنرهای زیباو ادبیات و علوم انسان یو علومو فنیو حقوق و علوم سیاسیو پزشکیو دندانپزشکیو داروسازی و ساختمان کتابخانه مرکزی – که از مهم‌ترین کتابخانه‌های کشور به شمار می‌آید – و مسجد دانشگاه واقع شده است . ساوقت مرکزی دانشگاهو اداره امور دانشجوییو مرکز بهداشت و بهبود دانشجویانو دانشکده محیط زیستو جغرافیاو و… در خیابان‌های اطراف دانشگاه قرار دارند. دانشکده‌های علوم اجتماعیو علوم تربیتیو کوی دانشگاهو اقتصادو الهیات و معارف اسلامی به ترتیب در امیرآباد شمالی و خیابان مطهری واقع شده‌اند. همچنانکه شماری دیگـر از دانشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی و تحقیق ی دانشگاه تهران در بیرون از تهران در شهرهای قمو کرجو پاکدشتو ساریو چوکا و نشتارود واقع شده‌اند. در سـال ۱۳۷۰ ه. ش دانشکده‌های: پزشکیو دندانپزشکی و داروسازی از دانشگاه تهران جداً شدند و دانشگاه علوم پزشکی تهران را تشکیل دادند.

و امروز دانشگاه تهران در بین موسسات و سازمان‌های وابسته به آموزش عالی کشور از هر حیث و از هر نظـر از اهمیت ی رفیع بهره‌مند است . در واقع چنانچه متغیرهایی چون سابقه و قدمتو تدریس استادان بنام و بلند بار و تحصیل دانشجویان ممتازو کثرت دانشجویانو استادان و کارکنانو ارزش مدارک تحصیلی در کشور و خارج از آنو پیوند و تعلت با دستگاه‌های اجرایی و موسسات و شرکت‌های صنعتیو اداریو اجرایی و…وداشتن کتابخانه‌ها و آزمایشگاه‌های غنی و مجهزو تعدد رشته‌ها و دانشکده‌ها و موسسات پیوسته و وابستهو واقع شدن در پایتخت و در مرکز شهر و… را از معیارهای معین اعتبـار و ارزش یک دانشگاه برشماریمو بی گمان دانشگاه تهران را بایستی معتبرترین و مهم‌ترین دانشگاه‌های کشور دانست. بی‌جهت نیست که از ایـن دانشگاه با تعبیر ((دانشگاه مادر))و ((نماد آموزش عالی)) یادشده است .

جاذبه های دانشگاه

باغ نگارستان

عمارت باغ نگارستان یکـی از کاخ‌های ییلاقی خاندان قاجار بوده هست که تاریخ احداث آن به دوره سلطنت فتحعلی شاه‌باز می‌گردد. ایـن باغ سرسبز و عمارت باشکوه آن در سـال ۱۳۲۲ . ق بنا به دستور وی در خارج از حصار شهر تهران ساخته می‌شود. باغ نگارستان در ابتداً بسیار بزرگتر از ابعاد و مساحت کنونی آن بوده هست ولی به‌مرور زمان بخش وسیع ی از اراضی آن جداً گردیده و در اختیار سازمان‌ها و وزارتخانه‌های دیگـر مثل وزارت ارشاد و برنامه و بودجه قرارگرفته است . در ایـن باغ ساختمان‌ها و تالارهای بسیار دیدنی و مجللی وجود داشته هست که متأسفانه درقدیم بسیار دور محو و نابود گردیده‌اند. از جمله مکان‌های بسیار جذاب ایـن باغ؛ حوض‌خانه‌ای با نام “دلگشا“ و تالاری به نام “ قلمدان” بوده است . ایـن بناها دارای تزئینات و نقاشی‌های نفیسی بوده‌اند که بعد از سقوط قاجاریه همه آنها از بین رفته است . از جمله آنها تصویر بزرگی از فتحعلی شاه در وسط و سی پسر او در اطرافش که بر روی دیوار تالار قلمدان توسط نگارگران مشهور آن دوره نقاشی شده بود. در واقع وجه تسمیه باغ نگارستان به دلیل نگارگری‌های موجود در اتاق‌ها و تالارهای آن بوده است . باغ نگارستان همین طور شاهد رویدادهای تاریخی زیادی بوده است . اکثر مراسم و دیدارهای پادشاهان قاجار و بعضاً حوادث تلخ آن دوره مثل قتل بزرگ‌مرد تاریخ ایران قائم مقام فراهانی در ایـن عمارت رخ‌داده است .

باغ نگارستان بعد از سپری کردن فراز و نشیب‌هایی چند؛ سرانجام به دست وزارت معارف سپرده می‌شود؛ گویی تاریخ ایران سرنوشتی زیبا و پسندیده برای ایـن باغ پیش بینی کـرده بود. آنگونه که اسناد تاریخی گواهی می‌دهند نخستین بـار در سـال ۳۱۸ . ق مدرسه عالی فلاحت در آن تأسیس می‌گردد؛ در دوره وزارت حکیم الملک مدرسه صنایع مستظرفه به ریهست محمد غفاری (کمال‌الملک) در عمارت جنوبی و مدرسه علمیه در عمارت شمالی آن گشایش می‌یابد. در سـال  ۱۳۰۷ خورشیدی تغییرات و احداثات وسیع ی به منظور تأسیس دارالمعلمین عالی ایران در عمارت باغ نگارستان توسط معمار روسی؛ مهندس مارکوف صورت می‌گیرد و بعد از آماده شدن بنا؛ هشت نفر از استادان ایرانی بنام‌های مرحوم دکتر سحابی؛ فروزانفر؛ عباس اقبال؛ رضازاده شفق؛ احمد دهقان؛ بهمنیار؛ عبدالحسین شیبانی؛ سیدکاظم عصار و هشت نفر استاد فرانسوی برای تربیت دبیران و معلمان مورجهان ز مدارسی از قبیل دارالفنون در آن مستقر و مشغول به تعلیم و تربیت جوانان ایران می‌شوند. بعد از گسترش بناهای باغ نگارستان؛ دارالمعلمین عالی گسترش پیدا کرده و به دانشسرای عالی تغییر نام می‌یابد. سرانجام بعد از تصویب قانون تأسیس دانشگاه تهران در مجلس شورای ملی در سـال ۱۳۱۳ شمسی؛ دانشسرای عالی و باغ نگارستان جمعاً به دانشگاه واگذار و از آن تاریخ تاکنون یکسره در خدمت اهداف آموزشی و تحقیق ی دانشگاه تهران قرار می‌گیرد. پس بحق می‌توان گفت که باغ نگارستان مهد آموزش عالی در ایران و موطن و محل تولد دانشگاه تهران بوده است . در طول هفتاد سـال عمر دانشگاه هزاران استاد و دانشجوی برجسته در ایـن باغ به تدریس و تحصیل اشتغال داشته‌اند.

هیأت رئیسه دانشگاه تهران با عنایت به قدیم پربـار و فضای معنوی و مقدس ایـن باغ که مهد و مرکز علم و ادب و فرهنگ ایران در سده معاصر بوده هست تصمیم بر آن گرفت که باغ نگارستان را با برترین کیفیت مرمت و نوسازی کرده و از آن به عنوان پایگاه تاریخی و موزه علم و فرهنگ و هنر دانشگاه تهران بهره‌برداری نمایـد . در همین راستا در سـال ۱۳۷۵ طرح مرمت و نوسازی آن با مدیریت مستقیم دانشگاه به اجرای گذاشته شد. خوشبختانه در طول سـال ‌های قدیم پارت اعظم باغ نگارستان به گونه‌ای بسیار مناسب و درخور مکانی با چنین سابقه درخشان علمی و فرهنگی به سرانجام رسید. تنها بخش باقیمانده آن؛ ساختمان کتابخانه و تالار اجتماعات قدیمی باغ نگارستان هست که مطابق برنامه تنظیمی طرح مقاوم‌سازی و مرمت آن در دو سـال آینده به اتمام خواهد رسید و بزودی ایران عزیز همـان ند اکثر کشورهای پیشرفته مالک یک موزه کامل تاریخ علم خواهد گردید.

 خانه (موزه) مقدم

خانه مقدم و مجموعه آثار و اشیاء تاریخی؛ فرهنگی و هنری موجود در آن بحق از گرانبهاتر ین مجموعه‌ها و دیدنی‌ترین نقاط تهران و بلکه ایران و جهان است . مسکن مقدم در آغاز؛ عمارتی بزرگ و مجلل؛ و محل سکونت خاندان محمدتقی خان احتساب الملک از صاحب‌منصبان مشهور دربـار قاجاریه بوده است . احتساب الملک دارای دو فرزند پسر به نام‌های حسن و محسن بوده و آنها را جهت تحصیل به اروپا (فرانسه و سوئیس) می‌فرستد. حسن مقدم که یکـی از روشنفکران و نویسندگان نوگرای ایران بوده بر اثر عارضه بیماری سل در آنجا فوت می‌کند. از او نمایشنامه بسیار مشهور ی با عنوان “ جعفرخان از فرنگ برگشته ” بجای مانده است . بعضی حسن مقدم را اولین نمایشنامه نویس ایران به سبک جدید می‌دانند. محسن مقدم در اروپا در رشته نقاشی؛ تاریخ هنر و باستان شناسی تحصیل می‌کند و بعد از بازگشت به ایران در تأسیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و گروه باستان شناسی مشارکت بسیار فعال و نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌نمایـد . محسن مقدم به همراه زن فرانسوی‌اش که در اصل یک بلغاری تبـار مقیم فرانسه بوده در مسکن پدری خود در تهران ساکن می‌گردد. او و زنش “سلما” که کارمند کتابخانه و موزه ملی ایران بوده هست در کنار کار ‌های علمی آثار و اشیاء زیادی را با هدف حفظ میراث فرهنگی و تاریخی ایران گردآوری می‌نمایـن د. آنها ایـن آثار و اشیاء ارزشمند را بازپیرایی کرده و به طرزی زیبا در جای جای اتاق‌ها و فضاهای عمارت قدیمی خاندان خود نصب و به نمایش می‌گذارند. بعضی از صاحب‌نظـر ان و خبرنگارانی که در زمان حیات وی از مسکن و مجموعه آثار و اشیاء او بازدید کرده ‌اند آن را در ردیف گرانبهاتر ین خانه‌های جهان بشمار آورده‌اند. مرحوم دکتر محسن مقدم در سـال ‌های پایانی زندگانی خود بواسطه علاقه وافری که نسبت به دانشگاه تهران داشته هست و با هدف بهره‌مندی اساتید؛ دانشجویان و بقیه علاقمندان به تاریخ و فرهنگ و هنر ایران مسکن پدری و مجموعه آثار و اشیاء نفیس خود را بطور کامل بنا برسنت حسنه وقف به دانشگاه تهران واگذار می‌نمایـد . بعد از فوت مرحوم دکتر محسن مقدم و زن ایشان در اواخر دهه شصت مسکن و اشیاء و آثار وابسته به آن در اختیار دانشگاه تهران قرار می‌گیرد. بلافاصله موضوع شناسایی و ثبت و ضبط اشیاء موجود در مسکن مقدم توسط متخصصین فن به اجرای در می‌آید. ایـن با ارزش به دلیل ارزش و حساسیت ویِژه آن چند سـال به طول می‌انجامد. از طرف دیگـر مسئله مرمت و مرمت ابنیه موجود در مسکن مقدم به دلیل تخریب و فرسودگی بسیار شدید در دستور کار قرار می‌گیرد. متأسفانه کوشش دانشگاه برای تامین اعتبـار مورجهان ز بجایی نمی‌رسد و مدیریت دانشگاه سرانجام تصمیم می‌گیرد که با اتکاء به اعتبـار ات محدود تعمیراتی دانشگاه و با سپردن ایـن با ارزش به مدیریت زمان باغ نگارستان و موزه مقدم مستقیماً و رأساً آن را به انجام برساند. خوشبختانه بعد از چندین سـال انتظار عملیات مرمت مسکن مقدم در شهریور سـال  ۱۳۸۱ شروع و در اردیبهشت ۱۳۸۵ به گونه‌ای بسیار مناسب و مناسب به انتها می‌رسد. همزمان با مرمت عمارت مسکن مقدم؛ مرمت اشیاء تاریخی او شروع و تاکنون بخش مهمی از آنها مرمت؛ بازپیرایی و آماده نمایش گردیده است .

 مسجد دانشگاه

2009 05 30 11.31.28 66 آشنایی با دانشگاه تهران

کلنگ احداث مسجد دانشگاه در تاریخ یکم خرداد ۱۳۳۴ شمسی مصادف با عید سعید فطر به زمین زده شد. ایـن محل که از معماری زیبای اسلامی برخوردار است؛ برای برگزاری نماز و انجام مراسم مذهبی بناشده و در سـال ۱۳۴۵ به بهره‌برداری رسیده است . اکنون اداره امور مسجد و تأمین هزینه‌های آن از طریق دانشگاه و نهاد نمایـن دگی مقام معظم رهبری صورت می‌پذیرد.

معرفی فضاهای مسجد

ورودی: مسجد دارای دو ورودی به حیاط بنیادی و دو ورودی به حیاط فرعی است . ایـن دو حیاط توسط یک ورودی با در رابطه ند؛

حیاط: مسجد دارای یک حیاط بنیادی هست که اکنون در جهت شبستان و مسقف می‌باشد و از آن برای خواندن نماز استفاده می‌شود و دارای یک حیاط فرعی هست که مربوط به عملکـرده ای جانبی است؛

2009 05 30 11.30.49 62 آشنایی با دانشگاه تهران

شبستان: مسجد دارای یک شبستان هست که حدود یک سوم آن متعلق به خواهران بوده و بقیه به برادران تعلق دارد؛

فضای فرهنگی: مسجد دارای یک مجموعه اداری – فرهنگی هست که حاوی دو پارت خواهران و برادران می‌باشد. ورودی پارت خواهران در سمت شمال شرقی حیاط بنیادی و ورودی برادران در سمت جنوب غربی آن و در کنار حیاط فرعی و در رابطه با آن می‌باشد.

ایـن مسجد در زمان قبل از انقلاب و در جریـان مبـار زاتی دانشجویان فعال بوده و گروه‌های متفاوت سیاسی در آن کار داشته‌اند. ایـن مسجد محل تحصن؛ تجمع و سخنرانی علمای مبـار زی چون شهید مفتح؛ شهید مطهری و شهید بهشتی بوده است . بعد از انقلاب در ابتداً کار ‌های مسجد به طور عمده به برگزاری مراسم ولادت و شهادت ائمه و بزرگان دین و مراسم ختم اختصاص داشته هست اما در همـان اوایل انقلاب؛ مسجد دانشگاه تهران؛ محل برگزاری نماز جماعت به امامت آیت ا… خامنه‌ای و بعضی وقتها جلسات سوال و جواب در بودن ایشان تشکیل می‌شده است . مراسم دعا و مناجات؛ قرائت قرآن؛ بحث‌های سیاسی و فلسفی؛ روشنگری‌های سیاسی دانشجویان از عمده کار ‌های مسجد می‌باشد.

نقشه دانشگاه

3DMap آشنایی با دانشگاه تهران

 

 

درباره ی poria biglari

مطلب پیشنهادی

برکناری رییس دانشگاه به علت گم شدن ۸۰ دانشجو

برکناری رییس دانشگاه به علت گم شدن ۸۰ دانشجو   رییس مرکز استان گیلان دانشگاه …

سوپروب close
خرید بک لینک